Dünyadaki birçok ülke için önem taþýyan    EXPO’ lar ticari amaçlý olmayan, açýk kaldýðý süre ve kapladýðý alan bakýmýndan dünyadaki en büyük organizasyonlar olan, ürünlerin tanýtýlmasýndan çok farklý düþünce ve bakýþ açýlarýnýn tanýtýldýðý, daha iyi bir dünya yaratabilmek amacýyla planlanan gelecek projelerinin sunulduðu, uluslararasý iletiþimin ve uyumun oluþturulduðu ve özellikle de toplumlarýn geliþimine çok önemli katkýlarý olan BIE tarafýndan yürütülen uluslar arasý dev organizasyonlardýr

EXPO kelimesi Latince kökenli “EXPOSITION” kelimesinin kýsaltýlmýþ biçimi olup dilimizdeki karþýlýðý “Sergi” , “Uluslararasý Sergi” ya da “Dünya Sergisi” olarak yer almaktadýr. Bu dev fuarlarý düzenleyen BIE – Bureau Des International Exposition ( Uluslararasý Sergiler Bürosu ) ise 1928 yýlýnda imzalanan uluslararasi diplomatik bir anlaþma ile Paris’ te kurulan ve Türkiye dahil olmak üzere þuan 140 ülkenin üyesi olduðu çok büyük bir örgüttür.

BIE tarafýndan yürütülmekte olan bu dev organizasyonlarýn Büyük Expo ve Küçük Expo olmak üzere iki çeþidi bulunmaktadýr. Büyük Expo’ lar en az 6 hafta en çok 6 ay süren, 5 yýlda bir düzenlenen, çok fazla sayýda ülkenin katýlýmýyla oluþan, fuarýn yapýlacaðý alanýn sýnýrlandýrýlmadýðý ve genel bir temaya sahip olan büyük organizasyonlardýr. Küçük Expo’ lar ise en az 3 hafta en çok 3 ay süren, iki Büyük Expo arasýnda yapýlan, yapýlacaðý alanýn 25 hektar ile sýnýrlandýrýldýðý, özel bir temasý olan ve sergide kullanýlacak alanlarýn katýlýmcý ülkelere ücretsiz olarak verildiði Büyük Expo’ lara göre daha küçük yapýlý organizasyonlardýr.

EXPO’ nun tarihine baktýðýmýzda ilk EXPO 1851 yýlýnda Ýngiltere’ nin Londra þehrinde yapýlmýþ olup þehre “ KRÝSTAL SARAYI ” kazandýrmýþtýr.

Daha sonra ikinci olarak 1855 yýlýnda ve 1889 yýlýnda Paris’ te düzenlenen EXPO bu þehre de ekonomik getirisi çok büyük olan ve yapýldýðý tarihten itibaren günümüze kadar gelen ve Paris için bir simge olan dünyaca ünlü “EYFEL KULESÝ” ni kazandýrmýþtýr

EXPO’ lar tarih boyunca devam etmiþ ve en son olarak 2005 yýlýnda Japonya – Aichi de düzenlenmiþtir. Türkiye de geleceðin þekillendirilmesi adýna çok büyük önem taþýyan bu fuarlarýn birçoðunda yer almýþtýr. Bunlar : 1867 – Paris, 1893 – Chicago, 1939 – New York, 1958 – Brüksel, 1970 – Osaka, 1992 – Sevilla, 1998 – Lizbon, 2000 – Hannover, 2005 – Aichi EXPO’ larýdýr. Ancak ülkemiz yakýn geçmiþe kadar sadece katýlýmcý olarak bu organizasyonlarda yer alabiliyordu; çünkü Türkiye BIE üyesi deðildi.

Bu sebeple uluslararasý iliþkilere çok büyük önem veren ülkemiz de 10 Ekim 2004 tarihinde bu örgüte üye olarak geleceði için büyük yatýrým yapmýþtýr. Yakýn gelecekte yapýlmasý kesinleþmiþ olan EXPO’ lar ise bu yýl 14 Haziran ve 14 Eylül tarihleri arasýnda Ýspanya – Zarogoza da  düzenlenecek olan Küçük Expo, 01.05.2010 – 31.10.2010 tarihleri arasýnda Çin – Þhanghai da yapýlacak olan Büyük Expo 12.05.2012 – 12.08.2012 tarihleri arasýnda Kore Cumhuriyeti’ nde düzenlenecek olan Küçük Expo ve ülkemiz için de en önemlisi olan 2015 yýlýnda düzenlenecek olan EXPO 2015’ dir. EXPO 2015’ in henüz nerede yapýlacaðý belli deðil ve bu anlamda bu organizasyona aday olan iki þehir vardýr. Bunlar : Türkiye – Ýzmir ve Ýtalya – Milano’ dur. Ýzmir’ in bu dev organizasyonda yer alabilmesi için 02 Mayýs 2006 tarihinde  “Daha Saðlýklý Bir Dünya Ýçin Yeni Yollar ve Herkes Ýçin Saðlýk” ifadesi tema olarak seçildi ve 03 Mayýs 2006 tarihinde hükümet Ýzmir’ in resmi adaylýk baþvurusunu yaptý.

         Ýzmir’ in EXPO 2015 için yaptýðý çalýþmalarý belirtmek gerekirse;

• 10 Ekim 2004 de Türkiye, BIE’ ye üye oldu.
• 01 Aralýk 2005 tarihinde Ýzmir, BIE icra komitesine katýlma hakký kazandý.
• 02 Mayýs 2006 tarihinde Ýzmir temasýný “Daha Saðlýklý Bir Dünya Ýçin Yeni Yollar ve Herkes Ýçin Saðlýk” olarak açýkladý.
• 03 Mayýs 2006 tarihinde hükümet Ýzmir’ in resmi aday olmasý için baþvuru yaptý.
• 19 Aralýk 2006, 19 Haziran 2007 ve 26 – 27 Kasým 2007 tarihlerinde sýrasýyla 1. 2. ve 3. adaylýk sunumlarýný Paris’ te BIE’ ye karþý gerçekleþtirdi.
• 15 – 18 Ekim 2007 tarihleri arasýnda BIE tarafýndan Ýzmir’ e gönderilen bir heyet Ýzmir’ in EXPO’ ya uyumuyla ilgili bazý araþtýrmalarda bulundu ve ayný zamanda bu gezi süresince BIE’ nin belirlemiþ olduðu prosedürler çerçevesinde yapýlmasý zorunlu olan saðlýk temalý 1. Sempozyum gerçekleþtirildi. Bu Sempozyuma Ýzmir Büyükþehir Belediye Baþkaný Aziz Kocaoðlu’ nun yaný sýra Dýþiþleri Bakaný Ali Babacan ve Ýzmir Valisi Cahit Kýraç’ ta katýlarak EXPO’ nun Ýzmir’ e ve Türkiye ye getireceði yararlar ve yenilikler konusunda konuþmalarda bulunuldu.
• BIE tarafýndan gönderilen heyet 7 – 9 Kasým 2007 tarihlerinde Ýzmir’ in EXPO 2015’ e yönelik yapmakta olduðu hazýrlýklara dair sorular sordu ve bunlara yanýt aramaya çalýþtý.
• Yapýlmasý zorunlu olan Sempozyumlarýn ikincisi ise 13 – 16 Þubat 2008 tarihlerinde gerçekleþtirilecek olup 31 Mart 2008 tarihinde Ýzmir, Paris’ te BIE genel kurulunda son sunumunu yaptýktan sonra BIE, kapalý bir oylama ile EXPO 2015’ in evsahibini belirleyecektir.

                                       EXPO 2015 ADAYI

                                        ÝZMÝR - TÜRKÝYE

Bu anlamda akýllarda oluþabilecek en büyük sorulardan birisi ise Ýzmir’ in EXPO 2015’ e ev sahipliði yaptýðý takdirde bu dev fuar’ ý nerede gerçekleþtireceðidir. Bunun belirlenebilmesi için yapýlan çalýþmalar neticesinde en uygun yerin Ýnciraltý olacaðýna karar verilmiþtir.EXPO 2015’ in resmi logosu olarak ise halk oylamasý sonucu zeytin dalý seçilmiþtir. Zeytin dalý’ nýn resmi logo olarak seçilmesine gerekçe olarak ise Zeytin’ in dünyadaki birçok uygarlýk için barýþ ve saðlýðýn ifadesi olmasý gösterilmiþtir.

         Peki EXPO 2015 Ýzmir’ de olursa dünya neler kazanacak? Öncelikle Ýzmir’ in geçmiþinden bu yana gelen tarihsel ve doðal güzellikleri ile temasýna uygun olan saðlýk açýsýndan zenginliði hemen hemen tüm dünya tanýmýþ olacak.EXPO 2015’ in Ýzmir de düzenlenmesi BIE örgütüne de büyük bir avantaj saðlayacaktýr; çünkü EXPO’ dan önce kentin birçok fotoðrafý çekilecek ve ayný doðrultuda EXPO’ dan sonra da kentin resimleri çekildikten sonra aradaki farký somut olarak herkes görebilecektir.Bu sayede BIE’ de EXPO’ nun büyüklüðünü ve önemini daha net bir þekilde belirtme þansý bulacaktýr.

 KAYNAKÇA

v     http://www.izmir.bel.tr/expo/tr/index.asp (07.01.2008)

v     http://izgep.org/content/view/161/38/

v     http://worldsfair2015.com/tur/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=45

v     Ýzmir Büyükþehir Belediyesi Gazetesi Ocak 2008 sayýsý

                                                                                        KARÝYER VE YÖNETÝM KULÜBÜ

                                                                                               AR-GE TAKIM ÜYELERÝ

                                                                                                      Gökçe BAHADIR

                                                                                                      Gürcan GÜRSOY

                                                                                                   Armangul KHVANDOG